DÂN CHỦ LÀ GÌ

Thuật ngữ dân chủ có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, “demos” có nghĩa là nhân dân. Ở cácnền dân chủ, nhân dân là người có quyền tối cao đối với các nhà lập pháp và chính phủ. Mặc dù các nền dân chủ trên thế giới mang sắc thái khác nhau nhưng vẫn có nhữngnguyên tắc và thực tiễn nhất định để phân biệt một chính phủ dân chủ với các hình thứcchính phủ khác.

 

Dân chủ là chính phủ trong đó tất cảcông dân sử dụng quyền lực và thựchiện trách nhiệm công dân một cáchtrực tiếp hoặc gián tiếp thông quanhững đại diện được bầu lên một cáchtự do.

Dân chủ là một loạt các nguyên tắc vàthực tiễn bảo vệ quyền tự do của conngười; đó là sự thể chế hoá quyền tự do.

Dân chủ dựa trên nguyên tắc đa số,cùng với quyền của cá nhân và cácnhóm thiểu số. Tất cả các nền dân chủkhi tôn trọng ý chí của đa số cũng đồngthời bảo vệ nghiêm chỉnh các quyền cơbản của cá nhân và các nhóm thiểu số.

Các nền dân chủ chống lại các chính phủtrung ương tập quyền và phi tập trunghoá chính quyền ở cấp độ khu vực vàđịa phương, vì rằng nhân dân phải đượctiếp cận chính quyền địa phương vàchính quyền địa phương phải đáp ứngnhân dân một cách tốt nhất có thể.

Các nền dân chủ hiểu rằng một trongnhững chức năng cơ bản của họ là bảovệ những quyền cơ bản của con ngườinhư tự do ngôn luận và tôn giáo; quyềnđược bảo vệ bình đẳng theo pháp luật;được tổ chức và tham gia đầy đủ vào đờisống chính trị, kinh tế và văn hoá của xãhội.

Các nền dân chủ tiến hành đều đặn cáccuộc bầu cử công bằng và tự do cho tấtcả công dân. Các cuộc bầu cử ở một nềndân chủ không thể là vỏ bọc che đậycho những kẻ độc tài hay một đảng nàomà bầu cử là những cuộc cạnh tranhđích thực nhằm dành được sự ủng hộcủa nhân dân.

Dân chủ buộc các chính phủ phải tuân thủ pháp quyền và đảm bảo rằng tất cảcông dân đều được bảo vệ bình đẳngtrước pháp luật và các quyền của họđược hệ thống pháp luật bảo vệ.

Các nền dân chủ rất đa dạng, phản ánh đời sống chính trị, xã hội và văn hoáriêng biệt của mỗi nước. Các nền dânchủ dựa trên những nguyên tắc cơ bảnchứ không phải những thực tiễn mangtính đồng nhất.

Công dân ở một nền dân chủ khôngnhững có quyền mà còn có nghĩa vụ tham gia vào hệ thống chính trị và đổilại hệ thống chính trị đó bảo vệ cácquyền và tự do cho họ.

Các xã hội dân chủ cam kết với các giátrị khoan dung, hợp tác và thoả hiệp.Các nền dân chủ nhận thấy rằng để đạtđược sự đồng thuận đòi hỏi phải thoảhiệp và điều đó không phải lúc nào cũngcó thể đạt được. Theo lời của MahatmaGandhi “bản thân sự không khoan dunglà một hình thức bạo lực và là cản trở đối với sự phát triển tinh thần dân chủthực sự”.

Trích từ “Các nguyên lý của nền pháp quyền”

Ấn phẩm của Chương trình Thông tin Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, tháng 4/2005